يك . عوامل رشد و اعتلاى هنر اسلامى 1 . انتقال مركزيت خلافت اسلامى به بغداد و نقش مهم اين تغيير در تحول هنرهاى اسلامى . 2 . نهضت علمى جهان اسلام و آشنايى با آثار هنرى ساير تمدن‌ها . 3 . حضور وزراى كاردان و طراز اول ايرانى در دربار عباسيان . 4 . اعمال سياست مداراى فرهنگى كه زمينه رشد مفاهيم اساسى هنر بود . 5 . اعلام استقلال سرزمين‌هاى تابعه خلافت اسلامى با حفظ كليت اسلام كه منجر به نفوذ هنرهاى محلى و تقويت مضامين ملى شد . 6 . رقابت حكمرانان محلى براى كسب منزلت علمى و بالا بردن تجليات هنرى كه به دعوت هنرمندان از اقصى نقاط انجاميد . 7 . رشد اقتصاد ، توسعه تجارت و زراعت و تكاثر ثروت به عنوان زمينه‌ساز بروز آثار فاخر هنرى چون كاخ‌هاى زيبا ، مساجد با شكوه ، عمارت‌هاى بديع و ظروف و اشياى تجملى و تزئينى . 8 . اهميت دربار خلافت عباسى به افزايش تشريفات و به كار بردن نشان‌هاى تجملى كه يادگار عصر اكاسره و قياصره را در خود داشت . 9 . توجه خلفا به نمودهاى فرهنگى فاخر ، ممارست به ساخت شهرها و اماكن هنرى بديع و همچنين ترويج استفاده از پوشاك عالى و ملزومات برجسته . دو . هنرهاى تزئينى علاقه و اهتمام خلفاى عباسى به تجمل‌گرايى در همه منابع گزارش شده است . اين گرايش گاه به شكل افراطى خلفا را بر آن مىداشت تا در استفاده از آثار تجملى ، زينتى و زيبا تمامى تلاش خود را به‌كار بندند . فراخوان هنرمندان از اقطار جهان اسلام نيز به همين دليل بود . نمونه برجسته اين خلفا مهدى ( 169 - 158 ق ) ، محمد امين ( 195 - 193 ق ) و مأمون ( 218 - 198 ق ) است . مهدى عباسى به پوشيدن لباس‌هاى فاخر ، خوردن غذاهاى متكلف و بخشيدن اموال شهره بود . « 1 » محمد امين نيز هزينه‌هاى گزافى را صرف تجملات و تفريحات و سرگرمى كرد . « 2 » او براى ساخت

--> ( 1 ) . مسعودى ، مروج الذهب و معادن الجوهر ، ج 3 ، ص 318 ؛ ابن طقطقى ، تاريخ فخرى در آداب‌ملك‌دارى و دولت‌هاى اسلامى ، ترجمه محمد وحيد گلپايگانى ، ص 243 . ( 2 ) . طبرى ، تاريخ الرسل و الملوك ، ترجمه ابوالقاسم پاينده ، ج 12 ، ص 5599 .